Havayolu taşımacılığında dijitalleşme sürecine önemli katkı sağlayacak Havayolu Gümrük Beyan Sistemi (HGBS), Türkiye genelindeki tüm havalimanlarında devreye alındı. UTİKAD’ın sektörel değerlendirmelerle katkı sunduğu ve T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen sistem ile havayolu taşımacılığına ilişkin Havayolu Beyan Formu ve eki belgelerin elektronik ortamda gümrük idarelerine iletilmesine yönelik yeni uygulama kullanıma açıldı.
Dijital dönüşümde önemli adım
Kağıtsız işlem altyapısını esas alan uygulama ile manuel işlem yükünün azaltılması, uygulama birliğinin sağlanması, veri güvenliği ve veri kalitesinin artırılması amaçlanıyor. Aynı zamanda kamu ve özel sektör nezdinde zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması, ticaretin kolaylaştırılması ve gümrük işlemlerinde etkinlik ile güvenliğin artırılması hedefleniyor.
HGBS kapsamında, 2025 yılı dış hat uçuş sayıları dikkate alındığında, her bir sefer için düzenlenen Havayolu Beyan Formu ve eki belgelerin elektronik ortama taşınması sayesinde yıllık yaklaşık 10 milyon sayfa kağıt tasarrufu sağlanması öngörülüyor. Böylece operasyonel verimliliğin yanı sıra çevresel sürdürülebilirliğe de önemli katkı sunulması bekleniyor.
UTİKAD sürece aktif katkı sundu
HGBS sürecinde sektör ihtiyaçlarının uygulamaya yansıtılması amacıyla UTİKAD Havayolu Çalışma Grubu bünyesinde oluşturulan Alt Çalışma Grubu tarafından, taslak aşamasından itibaren T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne teknik değerlendirme ve görüşler iletildi.
Gerçekleştirilen yazışmalar ve toplantılar sonucunda, tescil edilen beyanların gümrük idaresi tarafından onaylanmadan önce geri çekilebilmesi ve onay sonrasında geri gönderilerek düzeltilebilmesine imkan tanıyan düzenleme, Genel Müdürlük tarafından değerlendirilerek 2026/7 sayılı Değişiklik Genelgesi’ne dahil edildi.
Söz konusu düzenlemenin, havayolu taşımacılığında gümrük beyan süreçlerinin daha esnek, şeffaf ve operasyonel açıdan daha etkin şekilde yönetilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Sektör adına önemli kazanım
UTİKAD Havayolu Çalışma Grubu Eş Başkanı Cenker Ural, HGBS sürecine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:
“HGBS’nin devreye alınmasıyla birlikte havayolu gümrük süreçlerinde önemli bir dijital dönüşüm gerçekleşiyor. UTİKAD olarak sektörün operasyonel ihtiyaç ve değerlendirmelerini ilgili kamu kurumlarına aktardık. Özellikle beyanların geri çekilmesi ve düzeltilebilmesine yönelik düzenleme, operasyonel süreçlerin daha etkin yönetilmesi açısından sektör adına önemli bir kazanım oldu.”
Çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacak
UTİKAD Havayolu Çalışma Grubu Eş Başkanı Esen Öz Tekayak ise konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
“Kağıtsız işlem altyapısına geçiş yalnızca operasyonel verimlilik değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik açısından da önemli kazanımlar sağlayacak. HGBS ile birlikte daha izlenebilir, hızlı ve verimli bir operasyon yapısının destekleneceğine inanıyoruz. Havayolu taşımacılığında dijitalleşmenin yaygınlaşması, uluslararası ticaret süreçlerine de olumlu katkı sunacaktır.”
